Zit je nog niet in je examenjaar, neem het vak dan op school erbij: dat kost geen extra tijd. Zit je in je examenjaar of ben je klaar, dan haal je het na je examen bij het vavo, via het staatsexamen van DUO of met een toets van de CCVX. Reken op een half tot een heel jaar. De opleiding beslist welk bewijs ze aanneemt, dus vraag het eerst na.
Bijgewerkt op
Voor je examenjaar
Op je eigen school.
Zit je in havo 4, vwo 4 of vwo 5? Dan kun je het vak er vaak nog bij nemen, of van profiel wisselen. Hoe later in het jaar, hoe lastiger. Vraag je decaan of mentor wat er bij jou op school kan.
Wanneer weet jij welke opleiding je wilt doen? Hoe eerder je kijkt welke vakken ze vraagt, hoe meer je zelf nog kunt kiezen.
Na je examen
Vier plekken om een vak te halen.
- Vavo bij een roc. Het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs. Je volgt één vak een schooljaar lang en haalt er een certificaat voor.
- Staatsexamen via DUO. Je leert zelf en doet examen in één vak. Aanmelden kan van 15 oktober tot en met 31 december, voor de examens in het jaar erna.
- Een toets van de CCVX. Een landelijke toets in wiskunde A en B, natuurkunde, scheikunde en biologie, voor wie een vak mist voor het hbo of de universiteit. Hij wordt een paar keer per jaar afgenomen.
- Een cursus of een eigen toets. Sommige opleidingen hebben een eigen toets, of nemen een cursus bij een instituut aan. Andere niet: check het voordat je betaalt.
Reken op een half tot een heel jaar voordat het vak binnen is. Soms mag je al beginnen en moet het vak binnen een bepaalde tijd af zijn.
Andere wegen
Soms heb je het vak niet nodig.
Een vak hangt aan de weg die je neemt. Wie via een hbo-propedeuse naar de universiteit gaat, heeft vaak de vakken nodig die elk toegelaten vwo-profiel heeft, op vwo-niveau. Ga je naar de pabo, dan doe je toelatingstoetsen in de vakken waarin je geen examen deed.
In de app van Richting zie je per opleiding of er een vak ontbreekt, welk vak, en waar en hoe lang je het bijhaalt.
Bronnen: DUO: staatsexamen vo, CCVX, Goed voorbereid naar de pabo. Nagekeken op 5 november 2026. De opleiding beslist welk bewijs ze aanneemt, en of het af moet zijn voordat je begint.
Nog vragen?
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het om een vak bij te halen?
Op je eigen school, voor je examenjaar, kost het geen extra tijd. Na je examen ben je er een half tot een heel jaar mee bezig.
Wat is een deficiëntie?
Een vak dat je mist voor de opleiding die je wilt doen. Je werkt een deficiëntie weg door het vak alsnog te halen, bijvoorbeeld bij het vavo, via het staatsexamen of de CCVX.
Wanneer moet ik me aanmelden voor het staatsexamen?
Van 15 oktober tot en met 31 december, voor de examens in het jaar erna. Je meldt je aan bij DUO.
Neemt elke opleiding een CCVX-toets aan?
Niet altijd. Elke opleiding beslist zelf welk bewijs ze aanneemt. Kijk op de site van de opleiding onder toelating, of vraag het na.
Jouw beurt
Welke opleiding wil jij doen?
Leer jezelf kennen in vier korte rondes en zie welk werk bij je past. Wij wegen af, jij kiest.
Gratis. Tien minuten. Na de vier rondes maak je een account aan.
